लेझर म्हणजे काय?
लेझर (प्रकाश प्रवर्धन) उच्च ऊर्जेच्या प्रकाशाची तरंगलांबी उत्सर्जित करून कार्य करते, जी त्वचेच्या विशिष्ट भागावर केंद्रित केल्यावर उष्णता निर्माण करते आणि रोगग्रस्त पेशी नष्ट करते. तरंगलांबी नॅनोमीटर (nm) मध्ये मोजली जाते.
त्वचेच्या शस्त्रक्रियेत वापरण्यासाठी विविध प्रकारचे लेझर उपलब्ध आहेत. लेझर किरण निर्माण करणाऱ्या माध्यमावरून त्यांचे वर्गीकरण केले जाते. प्रत्येक प्रकारच्या लेझरची उपयुक्तता त्याच्या तरंगलांबी आणि भेदक क्षमतेनुसार विशिष्ट असते. माध्यम विशिष्ट तरंगलांबीच्या प्रकाशाला त्यातून जाताना प्रवर्धित करते. यामुळे, प्रकाश स्थिर स्थितीत परत येत असताना प्रकाशाचा एक फोटॉन बाहेर पडतो.
प्रकाश स्पंदनांचा कालावधी त्वचेच्या शस्त्रक्रियेतील लेझरच्या नैदानिक उपयोगांवर परिणाम करतो.
अलेक्झांड्राईट लेझर म्हणजे काय?
अलेक्झांड्राईट लेसर अवरक्त वर्णपटात (७५५ एनएम) एका विशिष्ट तरंगलांबीचा प्रकाश निर्माण करतो. असे मानले जातेलाल प्रकाशाचा लेझरअलेक्झांड्राईट लेझर क्यू-स्विच्ड मोडमध्येही उपलब्ध आहेत.
अलेक्झांड्राईट लेसरचा उपयोग कशासाठी केला जातो?
अमेरिकेच्या अन्न आणि औषध प्रशासनाने (FDA) त्वचेच्या विविध विकारांसाठी इन्फ्रारेड प्रकाश (तरंगलांबी ७५५ एनएम) उत्सर्जित करणाऱ्या अलेक्झांड्राईट लेझर मशीनच्या श्रेणीला मंजुरी दिली आहे. यामध्ये Ta2 Eraser™ (लाईट एज, कॅलिफोर्निया, यूएसए), Apogee® (सायनोस्योर, मॅसॅच्युसेट्स, यूएसए) आणि Accolade™ (सायनोस्योर, एमए, यूएसए) यांचा समावेश आहे. प्रत्येक मशीन त्वचेच्या विशिष्ट समस्यांवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी खास तयार केलेली असू शकते.
खालील त्वचेच्या विकारांवर अलेक्झांड्राईट लेझर किरणांनी उपचार करता येतात.
रक्तवाहिन्यांचे विकार
- चेहऱ्यावर आणि पायांवर कोळ्याच्या जाळ्यासारख्या व धाग्यांसारख्या शिरा, काही रक्तवाहिन्यांसंबंधी जन्मखुणा (केशिका रक्तवहिन्यांच्या विकृती).
- प्रकाशाचे झोत लाल रंगद्रव्याला (हिमोग्लोबिन) लक्ष्य करतात.
- वयोमानानुसार येणारे डाग (सोलर लेंटिजिन), वांग, सपाट रंगद्रव्ययुक्त जन्मखुणा (जन्मजात मेलानोसाइटिक नेव्ही), ओटाचा नेव्हस आणि अधिग्रहित त्वचीय मेलानोसाइटोसिस.
- प्रकाशाचे स्पंद त्वचेवर किंवा त्वचेच्या आत वेगवेगळ्या खोलीवर असलेल्या मेलॅनिनला लक्ष्य करतात.
- प्रकाशाचे झोत केसांच्या मुळांना लक्ष्य करतात, ज्यामुळे केस गळून पडतात आणि त्यांची पुढील वाढ कमी होते.
- याचा वापर काख, बिकिनी लाइन, चेहरा, मान, पाठ, छाती आणि पाय यांसह कोणत्याही भागातील केस काढण्यासाठी केला जाऊ शकतो.
- साधारणपणे फिकट रंगाच्या केसांवर परिणामकारक नाही, परंतु फिट्झपॅट्रिक प्रकार I ते III च्या रुग्णांच्या गडद केसांवर आणि कदाचित फिकट रंगाच्या प्रकार IV त्वचेवर उपचार करण्यासाठी उपयुक्त आहे.
- वापरल्या जाणाऱ्या सामान्य सेटिंग्जमध्ये २ ते २० मिलिसेकंदांचा पल्स कालावधी आणि १० ते ४० जूल/सेमी² चा फ्लुएन्स समाविष्ट असतो.2.
- सावळ्या किंवा गडद त्वचेच्या रुग्णांनी अत्यंत सावधगिरी बाळगावी, कारण लेझरमुळे मेलॅनिन देखील नष्ट होऊ शकते, ज्यामुळे त्वचेवर पांढरे डाग पडू शकतात.
- क्यू-स्विच्ड अलेक्झांड्राईट लेझर्सच्या वापरामुळे टॅटू काढण्याच्या प्रक्रियेत सुधारणा झाली आहे आणि आज ती उपचारांचा एक मानक मानली जाते.
- काळे, निळे आणि हिरवे रंगद्रव्य काढून टाकण्यासाठी अलेक्झांड्राईट लेझर उपचाराचा वापर केला जातो.
- लेझर उपचारामध्ये शाईच्या रेणूंचा निवडकपणे नाश केला जातो, जे नंतर मॅक्रोफेजद्वारे शोषले जाऊन शरीराबाहेर टाकले जातात.
- 50 ते 100 नॅनोसेकंदांचा कमी पल्स कालावधी, जास्त पल्स असलेल्या लेझरच्या तुलनेत, लेझर ऊर्जेला टॅटूच्या कणापुरते (अंदाजे 0.1 मायक्रोमीटर) अधिक प्रभावीपणे मर्यादित ठेवण्यास मदत करतो.
- रंगद्रव्याचे तुकडे करण्यासाठी प्रत्येक लेझर पल्स दरम्यान पुरेशी ऊर्जा दिली पाहिजे. प्रत्येक पल्समध्ये पुरेशी ऊर्जा नसल्यास, रंगद्रव्याचे तुकडे होत नाहीत आणि टॅटू काढला जात नाही.
- इतर उपचारांनी प्रभावीपणे न काढलेले टॅटू लेझर थेरपीला चांगला प्रतिसाद देऊ शकतात, मात्र त्यासाठी आधीच्या उपचारामुळे जास्त व्रण किंवा त्वचेचे नुकसान झालेले नसावे.
रंगद्रव्ययुक्त जखमा
रंगद्रव्ययुक्त जखमा
केस काढणे
टॅटू काढणे
सूर्यप्रकाशामुळे वृद्ध झालेल्या त्वचेवरील सुरकुत्या सुधारण्यासाठी अलेक्झांड्राईट लेझरचा वापर देखील केला जाऊ शकतो.
पोस्ट करण्याची वेळ: ०६-ऑक्टोबर-२०२२
